Bob Maes

BOB MAES (°Zaventem 22-10-1924)

Bob volgde klassieke humaniora aan het koninklijk atheneum van Brussel (1943). Na zijn studies ging Maes werken onder het stelsel van de verplichte tewerkstelling.  Toen reeds had hij door zelfstudie en door de taaltoestanden aan het atheneum een sterke sympatie opgevat voor het Vlaams-nationalisme.  

Bob Maes Antwerpen 1968

Tijdens het schooljaar 1942-1943 richtte hij aan het atheneum een afdeling op van de Dietse Studentenschap. Eind 1943 werd hij zonder medeweten van zijn ouders lid van de Nationaal-Socialistische Jeugd Vlaanderen. Daarna werd hij schaarleider te Oudergem en tijdens de laatste maanden van de oorlog streeksecretaris. In die periode werd Bob ook lid van het Vlaamsch Nationaal Verbond (VNV). In september 1944 meldde hij zich aan bij de politie en zat een jaar in hechtenis. Hij werd uiteindelijk niet veroordeeld maar wel op de lijst van de krijgsauditeur gezet en voor 20 jaar vervallen verklaard van zijn burgerrechten. Begin 1946 ging hij werken voor een verzekeringsfirma, sinds 1957 is hij zelfstandig makelaar.

Kort na zijn vrijlating engageerde Bob Maes zich opnieuw in het Vlaams-nationalisme en was hij bij allerlei verenigingen en manifestaties betrokken.

Toen het Vlaams-nationalisme zich na de repressie trachtte te herorganiseren, kreeg men bij allerhande vergaderingen of activiteiten vaak te maken met tegenbetogers en kwam het geregeld tot harde confrontaties. Vanuit die optiek startte Bob Maes zijn VMO, een militantenorganisatie die bijeenkomsten van Vlaams-nationalisten moest beveiligen. De organisatie stelde zich tevens als propagandaploeg ten dienste van de Vlaamse Concentratie.  

"De VMO van Bob en Wim Maes" Rob Verreycken

In maart 1952 werd de VMO officieel opgenomen in de Vlaamse Concentratie: Maes werd lid van het partijbestuur. De VMO bestond toen op dat ogenblik uit een groep van een tiental mensen in Brussel rond Maes en een kleinere groep in Antwerpen. Niet veel later startte een derde groep in Gent, onder Kamiel Van Damme.  Ook elders zouden groepen ontstaan. Bij de anti-Jean Fosty acties in 1953 werd Bob gearresteerd: hij was in het bezit van een zak nagels! Maes zat dan twee maanden vast, werd veroordeeld tot één maand effectief en verloor zijn burgerrechten die hij pas had teruggekregen.

In het najaar van 1954 weigerde hij de partijleiding van de Vlaamse Concentratie te volgen in de overstap naar de Vlaamse Volksbeweging en engageerde zich in de pas opgerichte Volksunie.

Hij trad al vlug toe tot het hoofdbestuur van die partij en zou tot veel later blijven zetelen in de latere partijraad  of in het partijbestuur.

De eerste tien jaar hield hij zich bezig met de organisatie van de propaganda. Daarna vervulde hij nog andere functies in de partij zoals die van provinciaal voorzitter van Brabant (1965-1995).

Maes bleef steeds nationaal verantwoordelijke van de VMO, ook al had hij sinds het aantreden van Wim Maes als leider geen echte controle meer op de Antwerpse groep.

Na de oprichting van de VU in 1954 bood de VMO ook aan deze partij haar diensten aan. Net als ten tijde van de Vlaamse Concentratie speelde de VMO voor de Volksunie in haar beginjaren een aanzienlijke rol bij de verspreiding van het partijblad via colportages. De houding van de VU tegenover de VMO was soms dubbelzinnig: men steunde de werking van de VMO maar men wenste tegelijk dat de organisatie duidelijk in de officiële partijstructuur zou worden ingepast. Bij het opmaken van de eerste werkingsstatuten van de VU in januari 1958 besloot het partijbestuur dat de VMO geen deel uitmaakte van de partij en dus niet kon vertegenwoordigd zijn in de partij-organismen.

Bob Maes nam, samen met andere Vlaams-nationalisten in de partijtop consequent de verdediging op van de VMO als er zich problemen voordeden en spande hij zich altijd mee in bij het verzamelen van fondsen om de vele boetes te betalen. Het akkoord waardoor de Antwerpse VMO zich kortstondig omvormde tot Volksunie Militanten weigerde Bob te aanvaarden.  

Bob Maes tijdens een Voerwandeling in 1968

Gezien de vele interne problemen die steeds maar aangroeiden na het overlijden van de Antwerpse leider Wim Maes, besloot Bob na overleg met onder andere Karel Dillen, Hector Goemans, de weduwe van Wim Maes en Kamiel Van Damme om op 12 juni 1971 tot de ontbinding van de VMO over te gaan.

Het was voor Bob een zeer emotionele beslissing. Daarna kreeg hij het ondervoorzitterschap van Were Di aangeboden maar hij zou die functie nooit daadwerkelijk waarnemen.

Bob Maes onderhield sporadisch zijn contacten met de groep die de VMO toch wenste voort te zetten maar was er niet meer rechtstreeks bij betrokken. Zo sprak hij nog wel op het kerkhof te Asse bij de overbrenging van het stoffelijk overschot van Staf de Clercq.

Bij de verkiezingen van 1971 werd Maes, die al eerder voor de VU kandideerde, van op de tweede plaats rechtstreeks verkozen tot senator voor Brussel-Halle-Vilvoorde. Hij bleef zetelen in de Senaat tot 1985. In de periode van het Egmontpact stelde hij zich binnen de partij op als een fel tegenstander; in de Senaat stemde hij dan ook tweemaal tegen.

Hij werd in 1978 aangezocht door zowel de Vlaamse Volkspartij (Lode Claes) als door de Vlaams-Nationale Partij (Karel Dillen) maar weigerde. In 1972 kwam hij door opvolging in de gemeenteraad van Zaventem, in 1976 en 1982 werd hij telkens als lijstduwer herkozen. In 1986 stond hij in de gemeeenteraad zijn mandaat af aan een jongere. 

VMO optocht met de eerste VMO vaandels

(deze biografie wordt later uitgebreid)

Fotos en afbeeldingen
"Wim Maes" van Karel Dillen - passenafschrijverij (detail)
"De VMO van Bob en Wim Maes" Rob Verreycken (boekenflap)
"Archief Eggermont"